SYNCHRONIZACJA PRACY SYSTEMU

Synchronizacja pracy systemu jest.również dwupoziomowa: sterownik wysyła sygnał inicjujący operacje BTA, natomiast każda kaseta (jej blok ste­rujący) daje odpowiedź na swojej linii BTB\ dopiero’ po skompletowaniu wszystkich sygnałów zwrotnych sterownik może podjąć następną akcję. Blok sterujący kasety generuje swoje sygnały strobujące 51 i 52 między odebraniem sygnału BTA i wysłaniem BTB.Specjalna obsługa potrzebna jest dla zgłoszeń modułów generowanych na liniach L — blok sterujący wysyła ich sumę logiczną po linii BD jako suma­ryczne zgłoszenie gałęzi. Zgłoszenie to, w przypadku współpracy z kompute­rem, jest na ogół interpretowane jako sygnał przerwania w procesorze i      powoduje powołanie odpowiedniego programu, obsługi. Identyfikacja zgłoszenia następuje przez wysłanie sygnału BG łącznie z adresami wszyst­kich kaset w gałęzi (na liniach indywidualnych BCR). W odpowiedzi każdy zaadresowany blok sterujący, generuje 24-bitowe słowo na liniach BRW, odpowiadające zgłoszeniom L w kasecie, a suma logiczna tych słów jest badana w sterowniku.

W BARDZIEJ ZŁOŻONYCH SYSTEMACH

W systemach bardziej złożonych, w szczególności współpracujących z kom­puterem, konstrukcje jednokasetowe są niewystarczające, gdyż nie mieszczą wszystkich potrzebnych modułów. Dla rozszerzenia możliwych zastosowań opracowano dwa typy połączeń wielokasetowych (ang. multi-crate systems).W systemach z komputerem, sterowniki gałęzi są przyłączane jako urządzenia zewnętrzne komputera.W połączeniu równoległym można zestawić kaskadowo 7 kaset wyposa­żonych w bloki sterujące typu A połączone standardową gałęzią równoległą. Gałąź ta zawiera odpowiedniki linii magistrali (oznaczane tak jak w kasecie, z dodaniem litery B) oraz 7 indywidualnych linii BCR adresu­jących poszczególne bloki sterujące. Tak więc rozkaz wysyłany ze sterownika do modułu wykonawczego ma cztery składniki: adres kasety BCR, adres bloku BN, podadres bloku BA i kod operacji BF.

BLOKI WYKONAWCZE

Bloki wykonawcze żądające obsługi generują na swojej indywidualnej linii L sygnał zgłoszenia do bloku sterującego. Jest to sygnał wspólny dla  wszystkich zgłoszeń w danym bloku; jeżeli jest więcej niż jedno źródło zgło­szeń w bloku, to są one rejestrowane w odpowiednich bitach rejestru zgło­szeń LAM, który może być następnie badany selektywnie prZeZ odpowied­nie rozkazy adresowe skierowane do tego bloku. Dzięki sygnałom zgłoszeń i rozkazom możliwa jest dwustronna komu­nikacja między dowolnym blokiem wykonawczym i blokiem sterującym, przy czym rolę nadrzędną spełnia zawsze blok sterujący. ‚Komunikacja między dwoma blokami wykonawczymi (np. blok pomiarowy-rejestrator) jest możliwa tylko przez blok sterujący. W systemach korzystających z kom­putera, blok sterujący kasety przejmuje rolę adaptera interfejsu, przekształ­cając informacje dostarczane z komputera na standardowe sygnały magi­strali CAMAC.

OPERACJE KODOWANE

W magistrali CAMAC dla standardowych linii potrzeba 86 styków na każdym stanowisku, gdyż przez nią są przenoszone sygnały adresowania bloków, kody operacji, impulsy synchronizujące, dane w postaci słów 24-bitowych, sygnały określające stan, a także napięcia zasilające. Dokładniejszą charakterystykę poszczególnych linii podano z pomi­nięciem zasilania  i linii rezerwowych).Operacje kodowane na liniach F są różnymi modyfikacjami czynności zapisu bądź odczytu danych z użyciem linii  i W, jak również operacjami zmiany stanu bloku wykonawczego (np. „Kasuj zgłoszenie”, „Wykonaj”, „Odblokuj”, „Sprawdź stan itp.).Adres urządzenia lub fragmentu bloku, do którego odnosi się operacja wskazania na liniach F, jest określony przez linię indywidualną N (wybór bloku) i 4-bitowy adres A (wybór rejestru).

DODATKOWE ZŁĄCZA BLOKU

Dodatkowe złącza bloku, potrzebne np. do połączenia z urządzeniami zewnętrznymi, przyrządami pomiarowymi itp., mogą być wyprowadzone na płycie czołowej bloku lub z tyłu—ponad gniazdem magistrali. Wszystkie stanowiska normalne mają odpowiednie styki swych gniazd dołączone do szyn magistrali, a dwa styki na każdym stanowisku są połą­czone liniami indywidualnymi L i N ze stanowiskiem sterującym. Linie te służą do:  zgłoszenia bloku żądającego obsługi od bloku sterującego — linia L (od ang. Look at me),   zaadresowania bloku wykonawczego przez blok sterujący — linia N (od ang. Station Number).Blok sterujący (ang. controller) zajmuje.stanowisko sterujące (skrajne prawe stanowisko w kasecie) i co najmniej jedno stanowisko normalne. Ma on dostęp do wszystkich szyn magistrali i do wszystkich linii indywidual­nych, co umożliwia sterowanie całego zestawu funkcjonalnego umieszczo­nego w kasecie.

DOSTOSOWANY SYSTEM

System CAMAC jest dostosowany do współpracy t minikomputerami i większość producentów wyposaża swoje komputery w układy sprzęgające (adaptery) umożliwiające łączenie standardowego interfejsu we/wy z in­terfejsem (magistralą) CAMAC. Współpraca Z komputerem umożliwia mię­dzy innymi programowanie systemu CAMAC w specjalnych językach wyższego poziomu. Języki takie są opracowywane od kilku lat (CAMAC — IML), a niektóre istniejące translatory umożliwiają dołączanie podprogra­mów pisanych w języku FORTRAN i BASIC (np. dla minikomputerów: PDP-11) lub w prostym języku konwersacyjnym (FOCAL dla PDP-8). W systemie CAMAC standaryzacji podlega nie tylko sposób połączenia i zasady współpracy bloków, a więc magistrala systemu (ang. dcitaway), lecz również szczegółowo są zdefiniowane wymagania konstrukcyjne i elek­tryczne dotyczące realizacji modułów i ich zestawów zwanych kasetami.

POWSZECHNIE STOSOWANE

Powszechnie stosowane są systemy modułowe o strukturze szynowej, gdyż są one uniwersalne, łatwe do rozbudowy, przejrzyste logicznie i zgodne  co do zasady — ze współczesnymi modularnymi strukturami kompute­rów. Niektóre z tych systemów były opracowane przez firmy i organizacje międzynarodowe (np. CAMAC — Euratom, SIAL — RWPG) lub o zasię­gu ogólnokrajowym (NIM w USA, SI 2.2 w NRD, SMA w Polsce). Naj­większy zasięg i dużą popularność zyskał system CAMAC opracowywany od roku 1966 przez komitet ESONE Komisji Wspólnot Europejskich, zrzeszający instytuty i organizacje zajmujące się techniką jądrową. Obecnie CAMAC jest stosowany w ponad 20 krajach, a jego moduły są produkowa­ne przez ponad 60 firm. Wydawnictwa komitetu ESONE aktualizują stan­dardy i rozpowszechniają wyniki prac nad nowymi konstrukcjami i zastoso­waniami systemu. Również w Polsce system CAMAC jest objęty normą zgodną z zaleceniami ESONE (PN-72/T-06530).