//////

PANUJĄCY SYSTEM WYCHOWAWCZY

Po upadku powstania styczniowego w myśl zarządzeń kuratora warszaw­skiego okręgu szkolnego Apuchtina zlikwidowano prywatne stancje. Na ich miejsce wprowadzono bursy – internaty rosyjskie, które miały być narzę- dziem rusyfikacji młodzieży polskiej. Bursy-internaty istniały najczęściej w budynkach szkolnych, w których widniał napis: „W stienach gimnazji i obszczezitja uczenmki objazany gaworit’ po russki”. Wychowawcy i kie- równicy internatów dobierani byli przede wszystkim z byłych wojskowych, bez walifikacji pedagogicznych. Panujący w tych internatach system wychowawczy’ oparty był na ślepej dyscyplinie wojskowej, stąd stosowano także kary cielesne Atmosfera panująca w internatach szkolnych wynikała z dążenia do rusyfika­cji młodziezy polskiej. W1872 r. język polski w szkole średniej był już tylko przed­miotem nadobowiązkowym; w 1885 r. usunięto także język polski jako język na­uczania ze szkół elementarnych. W wychowaniu panował nadzór policyjny.

PODEJMUJĄC BADANIA

Autorka podejmując badania nad pro­blemami pracy dydaktyczno-wychowawczej w internatach szkolnych, wy­szła ze słusznego, zdaniem autora, założenia,. ze internaty są nie tylko śro­dkiem zapewnienia powszechnego wykształcenia średniego, ale i najważniejszą formą społecznego wychowania, szczególnie w środowisku wiejskim. Stwa­rzają one możliwość codziennego i wielostronnego pedagogicznego wpływu na uczniów, sprzyjają podnoszeniu poziomu pracy dydaktyczno-wychowa­wczej szkoły. Teoretyczną podstawę rozprawy stanowią poglądy znanych radzieckich pedagogów: A. S. Makarenki, S. T. Szackiego, W. A. Suchomliń- skiego i innych.

RODZICE W ROLI PETENTA

Są one ciałami opiniującymi, niemniej jednak mogą wykazywać aktywność na rzecz kreowania sytuacji edukacyjno- wychowawczych w szkole poprzez składanie propozycji zmian w funk­cjonowaniu placówki oświatowej. Rodzice z roli petenta stają się w zreformowanej szkole współ­gospodarzami i kreatorami procesów wychowawczych. Partnerstwo nauczycieli i rodziców winno sprowadzać się między innymi do uzgadniania zakresu i charakteru wymagań szkolnych oraz trybu ich spełniania; konsultowania wyników osiąganych przez dziecko; uzgadniania działań wychowawczych podejmowanych przez każdą ze stron.

DOSTOSOWANY SYSTEM

System CAMAC jest dostosowany do współpracy t minikomputerami i większość producentów wyposaża swoje komputery w układy sprzęgające (adaptery) umożliwiające łączenie standardowego interfejsu we/wy z in­terfejsem (magistralą) CAMAC. Współpraca Z komputerem umożliwia mię­dzy innymi programowanie systemu CAMAC w specjalnych językach wyższego poziomu. Języki takie są opracowywane od kilku lat (CAMAC — IML), a niektóre istniejące translatory umożliwiają dołączanie podprogra­mów pisanych w języku FORTRAN i BASIC (np. dla minikomputerów: PDP-11) lub w prostym języku konwersacyjnym (FOCAL dla PDP-8). W systemie CAMAC standaryzacji podlega nie tylko sposób połączenia i zasady współpracy bloków, a więc magistrala systemu (ang. dcitaway), lecz również szczegółowo są zdefiniowane wymagania konstrukcyjne i elek­tryczne dotyczące realizacji modułów i ich zestawów zwanych kasetami.

SYSTEM MIKROKOMPUTEROWY

Mówiąc o architekturze mikroprocesorów wyróżnia się pojęcia mikro­procesora, mikrokomputera i systemu mikrokomputerowego: Mikroprocesor jest to układ realizujący funkcje sterowania i przetwarza­nia informacji według zakodowanego programu dostarczanego z zewnątrz. Fizycznie ma postać jednego lub kilku układów LSI.Mikrokomputer jest to urządzenie przetwarzające wyposażone w pamięć programu, pamięć danych oraz układy umożliwiające dołączenie urządzeń we/wy. Fizycznie ma postać płytki drukowanej (pakietu) zawierającej układy. LSI.System mikrokomputerowy jest to mikrokomputer wraz ż zasilaczem, pulpitem sterującym, wyprowadzeniami itp. Fizycznie ma postać zwartej konstrukcji i ędpowiada funkcjonalnie minikomputerowi.Mimo że mikroprocesor jest najważniejszym elementem mikrokompu­tera, nie decyduje o jego rozmiarach, mocy obliczeniowej i kosztach.

Szkoła pozwala zrozumieć komputer

Komputer jest bez wątpienia najczęściej używanym urządzeniem w obecnych latach rozwoju. Nic dziwnego, sprzęt ten stanowi pomoc jak również rozrywkę. Właściwie prawie wszystko można załatwić dzięki dostępowi do sieci. Zrelaksować się, jak również zaczerpnąć mnóstwo informacji. Wielu myśli, że jak na co dzień ma do czynienia z powyższym wynalazkiem to potrafi się dobrze nim obsługiwać, wie na jego temat wszystko, dopiero jak zaczyna być problem, wychodzi ile posiada się wiedzy. Tak naprawdę najwięcej wiedzą informatycy. Którzy pokończyli szkoły, aby komputer nie był żadną tajemnicą. Człowiek oczywiście posiada wiadomości, w końcu sprzęt ten jest praktycznie w każdym domu, jednak to tylko podstawa. Obsługa i owszem, lecz jest to niski poziom, zawsze lepiej wiedzieć więcej. Zazwyczaj tego właśnie może nauczyć szkoła. Rzecz jasna znane są przypadki, kiedy to bez odpowiedniego wykształcenia komputer był towarzyszem a nie zagadką. Zdarza się to, ale bardzo rzadko, trzeba mieć naprawdę głowę, aby zrozumieć komputer.

Komputer w każdym domu a jednak tak mało użytkowników potrafi się nim posługiwać

Praca w szkole na stanowisku informatyka to bardzo poważny krok. Przede wszystkim mowa tu o dzieciach, które zazwyczaj posiadają wyżej wymienione urządzenie u siebie w domu i nie chcą za bardzo poszerzać swojej wiedzy, uważają, że wszystko już wiedzą. Na tego rodzaju nauczycielu spoczywa ogromna odpowiedzialność, przede wszystkim umiejętność podejścia uczniów, tak aby zainteresować, zachęcić do wsiąkania wiadomości. Zawód ten dla wielu wydaję się prosty, tymczasem w rzeczywistości naprawdę ciężko jest się podzielić się wiadomościami. Ważne, aby rodzice tłumaczyli swoim pociechom, że uczyć się w tym kierunku przynosi tylko i wyłącznie korzyści. Kto wie, może w kimś narodzi się pasja i rozwinie się kolejny informatyk. Warto pamiętać, że każda kwestia względem komputera jest bardzo istotna. Na początku może to stanowić problem, ale z czasem człowiek się wdrąża i dla prawdziwego specjalisty taka praca to czysta przyjemność. Komputer może doprowadzić do poszerzenia swojego majątku. Trzeba stąpać tą drogą która daję satysfakcję.

Lepszy laptop czy komputer stacjonarny

Od paru lat widoczna jest tendencja zwiększania się popularności komputerów przenośnych typu laptop. Jednocześnie Możemy zaobserwować, jak tradycyjne komputery stacjonarne, stają się coraz mniej popularne. Co jest przyczyną tego stanu rzeczy? Przyczyn może być wiele, dla każdego użytkownika jeden aspekt może mieć kluczowe znaczenie, natomiast inny nie mieć żadnego znaczenia. Na pewno jednym z popularnych powodów większej popularności laptopów jest to, że są one komputerami przenośnymi, są mobilne i można je zabrać ze sobą praktycznie wszędzie. Tradycyjny komputer jest przenieść dużo trudniej, ponieważ składa się z liczby kilku, mniejszych lub większych, elementów, które w sumie ważą znacznie więcej niż typowy laptop. Na ten aspekt szczególną uwagę zwracają ludzie, którzy dużo wyjeżdżają, np. służbowo, lub też studiują w obcym mieście i są zmuszeni wynajmować mieszkanie lub pokój w akademiku. Częste zmiany miejsca pobytu czy też przeprowadzki niewątpliwie sprawiają, że tradycyjny komputer jest znacznie mniej praktyczny w posiadaniu. Jednak mimo wad w postaci braku mobilności i znacznych gabarytów, komputery stacjonarne mają też pewne zalety. Przede wszystkim są tańsze a poza tym jest znacznie łatwiej samodzielnie wymienić część, która się zepsuje lub też, gdy chcemy go zmodernizować i wstawić nowocześniejszy element. W przypadku laptopa najczęściej musimy się udać do serwisu gdyż samodzielnie wielu części nie da się wymienić na inne w domowym zaciszu.

Komputery narzędziem pracy, edukacji i rozrywki

Komputery coraz częściej są już nie tylko narzędziem pracy, ale również nauki, dlatego zetknąć się z nimi można w szkołach oraz na wielu uczelniach. Nauka oraz praca to chyba dwie najszersze gałęzie, które komputery wykorzystują w bardzo różnych możliwościach. Nie sposób jednak nie wspomnieć również o komputerach jako o źródłach rozrywki. Coraz większa liczba osób twierdzi, że rozrywki można poszukiwać właśnie dzięki komputerom z dostępem do globalnej sieci, zwłaszcza, że w Internecie znaleźć możemy wiele różnego rodzaju portali czy stron internetowych z dowcipami, ciekawymi filmami czy z innymi formami rozrywki. W ten sposób można także pograć w ciekawe gry komputerowe, zagrać w pokera czy w warcaby z innymi internautami czy także powymieniać się zdaniami na dany temat na forach dyskusyjnych. Możliwości jest naprawdę wiele, a z roku na rok przybywa stron i portali internetowych, umożliwiających słuchanie muzyki, oglądanie teledysków czy nawet zwiastunów filmów, pojawiających się na ekranach kin.

Komputer nieodłączny element naszego życia

W każdej dziedzinie naszego życia społecznego począwszy od przemysłu po przez handel, medycynie, skończywszy na edukacji wykorzystujemy do pracy urządzenia biurowe. Komputery stanowią podstawowe narzędzie naszej pracy to dzięki nim mamy nieocenione możliwości szybkiego kontaktu z nieograniczoną liczbą ludzi. Dzięki komputerom i podłączeniu do Internetu szybko możemy zdobyć potrzebne informację i wiadomości. Specjalistyczne komputery w biurach i organizacjach pozarządowych służą głównie do szybkiego przetwarzania informacji związanych z wewnętrzną strukturą przedsiębiorstwa, czyli sporządzania pism urzędowych, sporządzania dokumentacji handlowej, jak również do odbierania i przesyłania wiadomości drogą internetową. Komputer ma wiele funkcji dane uzyskane dzięki nowoczesnym technologią ukazuje w postaci informacji pisanej, lub obrazu, dźwięku, czy też wykresu wszelkie te dane ułatwiają nam pracę. Komputer wykorzystywany jest w każdej dużej firmie dzięki niemu możemy prowadzić konferencje przez Internet i przygotowywać prezentacje multimedialne pomocne w zdobywaniu nowych kontrahentów handlowych.

WIĘKSZOŚĆ WYCHOWANKÓW

Z przeglądu „Przewodnika Oświatowego” za lata 1908 — 1912 wynika, że TSL założyło w tym okresie 21 burs, w których mieszkało ponad 900 ucz­niów. Powstawały one w Brzeżanach, Buczaszu, Rudkach, Krakowie, Lwowie, Białej, Orłowej na Śląsku Samborze i innych miejscowościach.W największej i najokazalszej Bursie Grunwadzkiej otwartej w 1910 r. we Lwowie w roku szkolnym 1911/12 mieszkało 160 wychowanków uczęszcza­jących do różnych miejscowych szkół (65 — do gimnazjum, 29 — do szkoły przemysłowej, 20 pracowało w rzemiośle w charakterowe terminatorów, 18 chodziło do szkoły realnej, 16 — do handlowej, 12 – do wydziałowej). Więk­szość wychowanków tej bursy stanowili synowie chłopów (w roku szkolnym 1910/11 – 82%).Bursa w Samborze liczyła 52 wychowanków, w tym 17 synów rolników,synów rzemieślników, 2 synów urzędników, 3 synów nauczycieli, 3 synów oficjalistów dworskich, 7 synów wdów, i 10 sierot o nieznanym pochodzeniu.

STARSI UCZNIOWIE

Starsi uczniowie, w zależności od potrzeby, mogli pracować dodatkowo od godziny 21—23 we wspólnej sali, zwanej uczelnią. W czynnościach dnia przewidywano gimnastykę poranną dla wszystkich wychowanków i wieczorną dla tych, którzy nie ukończyli 15 lat. Wpajano wychowankom dumę z faktu zamieszki­wania w Bursie Grunwaldzkiej. Uczniów lokowano w sypialniach według wieku, natomiast w uczelniach według rodzajów szkół i poziomu klas. Czas wolny wychowankowie mogli spędzać w czytelni, na boisku lub w warsztatach szkolnych. Duże znaczenie przywiązywano do nauki dziejów ojczystych, przygotowywania obchodów świąt narodowych, czytania lektur o walorach patriotycznych, jak również do nauki śpiewu i organizowania wycieczek. Z analizy czynności wykonywa­nych w czasie wolnym wyraźnie widać, iż eksponowano w nich takie wartości, jak patriotyzm, wychowanie narodowe i rozwój fizyczny młodzieży.

RAMOWE REGULAMINY

Wydaje się, iż najpełniej idee burs TSL przedstawiono na konferencji odbytej w dniu 8 II 1931 r. we Lwo­wie, na której omówiono trzy główne problemy: 1) stosunek Towarzystwa Szkoły Ludowej do burs TSL, 2) czym się powinna odznaczać bursa TSL, projekt wewnętrznego regulaminu dla bursy TSL.Z ramowych regulaminów obowiązujących bursy TSL wynika, że odrzu­cono tu wyraźnie klasztorny tryb życia i ograniczono do minimum praktyki religijne. W systemie wychowawczym eksponowano elementy życia samorzą­dowego. Z inicjatywy wychowanków organizowano kółka samopomocy kole­żeńskiej, sportowe, działalność w ,,Sokole” itp. W lwowskiej Bursie Grun­waldzkiej w przygotowywaniu bursistów do samorządnego życia sięgano do niektórych wzorów angielskich („city school”) i tworzono „gminy bursowe” z pełnym samorządem. Dużą uwagę zwracano na należyte przygotowanie się do lekcji. Na naukę własną przeznaczano 3 godziny dziennie.

IDEOWY PRZYWÓDCA

W zaborze austriackim problemami burs zajmowało się głównie Towa­rzystwo Szkoły Ludowej powstałe w 1891 r., które prócz zakładania, szkół, ochronek, domów ludowych, czytelni, organizowania kursów dokształ­cających przystąpiło w 1904 r. do organizowania burs. Pierwsze z nich powstały w Brzeżanach, Buczaczu i Rudkach. W 1904 r. było ich 6, a w latach 1907— 1908 już 16. Mieszkało w nich około 400 wychowanków. Jednym z moty­wów szerszego zajęcia się bursami przez TSL były drogie i niedostępne dla ubogiej młodzieży stancji.Potwierdzenie tej tezy znajdujemy m.in. w rezolucji Zjazdu Delegatów Lwowskiego Okręgu TSL z 17 grudnia 1905 r.Ideowym przywódcą tego Towarzystwa był A. Asnyk. Wytyczając za­dania wychowawcze dla burs TSL podkreślał, że nie mogą one spełniać wyłącznie funkcji biologicznych i być tylko: „tanim mieszkaniem z wiktem, ale ,,(…) muszą stać się ogniskami wychowawczymi, dostarczającymi zastęp tęgich jednostek łudzi dzielnych i od dzieciństwa przywykłych do twardych warunków bytu Polaków na Kresach…”

WIELU DZIAŁACZY

Wielu działaczom PMS, w odróżnieniu od prymitywnych stancji, w któ­rych niektórzy z nich mieszkali w okresie pobierania edukacji, bursy marzył’/ się jako duże, przestrzenne gmachy odpowiadające potrzebom fizycznym psychicznym młodzieży. Brak odpowiednich środków finansowych PMS nie pozwalał na realizację tych pięknych zamierzeń. Z różnych materiałów spra­wozdawczych Macierzy wynika, że przeciętny standard bursy Towarzystwa wyglądał następująco: najczęściej osobny (oddzielony od szkoły) budynek, w którym było kilka sypialni, duża sala do nauki własnej (zwana uczelnią) jadalnia, pokój chorych (izolatka), łazienka, szatnia, kuchnia, pomieszczenia gospodarcze, ustępy i kilka pokoi dla pracowników bursy. Dużą wagę przy­wiązywano do kultury ogólnej i osobistej m.in. higieny i zdrowia.

W KONCEPCJI WYCHOWAWCZEJ

W koncepcji wychowawczej próbowano łączyć obowiązki szkoły i domu rodzinnego, zwracano uwagę na wychowanie fizyczne, wyrabianie samodzielności, przygotowanie do działania społecznego. Kultywowano wychowanie narodowe. Dużą uwagę przywiązywano do dyscypliny formalnej i wychowania religijnego.Koncepcję wychowawczą burs prowadzonych przez Polską Macierz Szkolną najpełniej charakteryzuje ksiądz A. Trepkowski: „Bursa — to wzorowe — wychowawcze ognisko rodzinne, w którym szkoła polska nie tylko powinna rozwijać i doskonalić własne metody w zakresie pedagogiki i dydaktyki wcho­dzące, ale jednocześnie przy pomocy takich czynników, jak religia, pobożność, sumienie, honor, obowiązek równomiernego kształcenia umysłu, uczenia woli, ma ona przekształcać ucznia — dziecko w prawdziwego człowieka, sposobiąc go w ten sposób do samodzielnej z ‚czasem pracy obywatelskiej zawodowej”. Przyjmowano do nich przede wszystkim młodzież najbiedniej­szą.

W PRYMITYWNYCH WARUNKACH

Mieszkało w nich zaledwie około 30 dzieci w warunkach bardzo prymitywnych. Zatem powoływanie i utrzymy­wanie internatów podyktowane było rzadką siecią tych szkół. Przy oma­wianiu zadań szkolnictwa, w tym również średniego, niektórzy działacze oświatowi zwracali uwagę na konieczność organizowania wipszej liczby inter­natów. W 1918 r. pisali o tym między innymi Pulvis i A. Trepkowski. Ten ostatni popularyzuje w imieniu Zarządu Głównego PMS idee internatów, nawiązując do polskich tradycji w tym zakresie i podaje przykłady istnienia w’ Warszawie różnych form pomocy uczniom w nauce (rozmaitego^typu gos­pody, kluby, ogniska dla dzieci ulicy i bursy (5) założone i utrzymywane przez Radę Główną Opiekuńczą).